Nuray UZATMAZ – Ahmet ATMACA/GAZİANTEP, – Gaziantep Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Gülşen Kum, kuraklığın bir göç dalgası yaratabileceği uyarısında bulunarak, “Türkiye, Avrupa’nın ilk durak noktası. Ülkemize on milyonlarca insan geldiğinde, bu durumla nasıl başa çıkacağımıza dair planlamalar yapmalıyız” ifadelerini kullandı.
Kuraklık, hem Türkiye’de hem de dünyada iklim değişikliğinin etkileriyle gün geçtikçe daha belirgin hale geliyor. Artan sıcaklıklar, dengesiz yağışlar ve yükselen buharlaşma oranları, su kaynaklarını tehdit ederek tarım, enerji üretimi ve içme suyu temini gibi temel alanları olumsuz etkiliyor. Türkiye’nin bazı bölgelerinde yer altı sularının azalması ve tarımda ekim sürelerinin uzaması gibi önemli sorunlar yaşanıyor. Gaziantep Üniversitesi’nde iklim değişikliği üzerine araştırmalar yapan Doç. Dr. Gülşen Kum, kuraklığın olası sonuçlarını değerlendirdi.
‘KİŞİ BAŞINA DÜŞEN SU MİKTARI AZALIYOR’
Doç. Dr. Kum, Türkiye’nin coğrafi yapısının farklı fay hatlarına sahip olduğunu ifade ederek, büyük kırılma hatlarının neredeyse tüm ülkede deprem riski oluşturduğunu belirtti. Kum, kuraklığın da Türkiye’nin bir gerçeği olduğunu vurgulayarak, kişi başına düşen su miktarının azaldığını ve “Türkiye kritik bir su kıtlığı dönemine girmekte. Mevcut durumda su sıkıntısı çekiyoruz ve iklim değişikliği ile bu durum giderek kötüleşecek. Kişi başına düşen su miktarı azalmakta ve bu da su talebinin artması demek. Tarımda kullandığımız su oranı yüzde 77’dir. Önlem almazsak, sorunlar daha da derinleşecek. Deprem anlık bir durumdur ve Türkiye’nin bir gerçeğidir. Kuraklık ise daha sinsi bir süreç olarak uzun vadede çok daha ciddi etkiler gösterebilir.” diyerek durumu detaylandırdı.
‘SU STRESİ ÇEKEN ÜLKELERDEN BİRİYİZ’
Hızla büyüyen iklim sorunları nedeniyle Türkiye’nin su fakiri ülkeler arasına girebileceği konusunda uyarıda bulunan Doç. Dr. Kum, bu yaz Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde rekor seviyede düşük yağış kaydedildiğini; bu yıl yalnızca 3 milimetre seviyesinin altına düştüğünü vurguladı. Kum, “2024 yılı daha kötü olacak. Su kıtlığı çok ciddi bir sorun haline geliyor. Bireyden devlete herkesin bu durumu hesaba katarak önlem alması gerekiyor. Şu an kişi başı su miktarımız 1246 milimetreye düştü ve bu da ülkemizin su stresi yaşadığını gösteriyor.” şeklinde konuştu.
‘EKİM TARİHLERİ DEĞİŞİYOR’
Kuraklığın tarımdaki gıda arzına etkileri ve ekim tarihlerindeki değişiklikler hakkında bilgi veren Doç. Dr. Kum, sıcaklıkta artış, yağış azlığı ve buharlaşmada yükseliş gibi faktörlerin bu tür değişimleri tetiklediğini ifade etti. Kum, “Kuraklık kendini hissettirmeye başladı; eğer suyun silah gibi kullanıldığı bir sulama yöntemiyle devam edersek, tarımdaki ürün deseninin değiştirilmemesi durumunda ciddi sıkıntılar ile karşılaşacağız. Sıcak hava dalgaları artacak ve bu durum ekosistem üzerinde olumsuz etkiler yaratacak.” açıklamasında bulundu.
‘GÖÇ RİSKİNE DİKKAT ÇEKİYOR’
Doç. Dr. Gülşen Kum, insanlardaki suya erişim sıkıntısının göç isteği doğuracağını ve bu durumun Türkiye için Avrupa’ya açılan bir kapı olabileceğini dile getirerek, “Güvenlik, gıda arzı ve iklim kaynaklı göç konusunda hazırlıklı olmalıyız. Özellikle 2050 yılına kadar iklim değişimine bağlı yağış ve sıcaklık sorunları ile dünya genelinde zorluklar yaşanacak. Su kıtlığı yaşayan bölgelerdeki insanlar, Avrupa’ya göç etmek zorunda kalabilir. Türkiye de bu göç yolları üzerinde olduğu için başta on milyonlarca insan ülkemize gelecek ve bununla ilgili bir strateji geliştirmemiz gerekiyor.” dedi.
