ANKARA, – GAZİ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sema Bilge Ocak, küresel enerji talebinin giderek hızlanmasının, fosil yakıtlara olan bağımlılığın yol açtığı fiyat dalgalanmaları ve iklim değişikliği sorunlarının derinleşmesi nedeniyle ülkeleri alternatif ve sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönlendirdiğini ifade etti. Nükleer enerjinin “temiz, sürekli ve sürdürülebilir elektrik üretimi sağlaması” dolayısıyla uluslararası enerji politikalarında önemli bir yer edindiğini belirten Ocak, “Artan küresel enerji talebi ve sıklıkla yaşanan krizler ışığında nükleer enerji, artık bir alternatif değil, stratejik bir ihtiyaç haline gelmiştir” şeklinde konuştu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA), dünya genelindeki nükleer işletme kapasitesinin 2050 yılına kadar 2024’teki seviyenin 2,6 katına çıkabileceğini öngördüğünü vurgulayan Prof. Dr. Ocak, “IAEA, 2024 sonunda aktif durumda olan 417 ticari reaktörle toplam kapasitenin 377 GW’e ulaşacağını gösteriyor. Yüksek senaryoda, bu kapasitenin 2050’de yaklaşık 2,5 katına çıkarak 992 GW’e yükselebileceği, düşük senaryoda ise %50 artarak 561 GW’a ulaşması öngörülüyor” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Ocak, nükleer enerjinin küresel elektrik arzındaki öneminin artması beklentisi ile küçük modüler reaktörlerin (SMR) bu süreçte büyük rol oynayacağını aktardı. IAEA verilerine göre, SMR’lerin 2050 yılına kadar global kapasite artışında önemli bir paya sahip olacağını belirten Ocak, “SMR’ler büyük ölçekli santrallere göre daha hızlı, maliyet etkin ve esnek kurulum seçenekleri sunuyor. Yüksek senaryoda yeni kapasitenin %24’ünü, düşük senaryoda ise %5’ini oluşturması bekleniyor. Bu reaktörler, enerji arz güvenliğini artırma ve yerel ihtiyaçlara yönelik çözümler geliştirme açısından önemli avantajlar sağlıyor” dedi.
Rusya’nın uzun yıllara dayanan nükleer teknoloji tecrübesinin uluslararası projelerdeki rolünü vurgulayan Prof. Dr. Ocak, “Rusya’nın enerji ihtiyacının sürdürülebilir olarak karşılanmasında sağladığı deneyim ve teknolojik altyapı büyük öneme sahiptir. Rus nükleer sektörü, büyük reaktörlerde ve SMR teknolojilerinde çeşitli girişimlerde bulunuyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali, bu alandaki uluslararası iş birliğinin güçlü bir örneğidir” şeklinde konuştu.
NUTEK Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Bahire Gül Göktepe de küresel enerji sisteminin önemli bir dönüşüm sürecinde olduğunu, artan elektrik talebi, enerji güvenliği ve iklim hedeflerinin nükleeri yeniden stratejik bir konuma taşıdığını dile getirdi. IEA, IAEA ve Dünya Nükleer Birliği raporlarına atıfta bulunan Göktepe, “Küresel anlamda elektrik talebi hızla yükseliyor. Bu talebin kesintisiz bir şekilde karşılanması, artık sosyo-ekonomik bir zorunluluk haline geldi. Nükleer enerji, artan elektrik talebi doğrultusunda enerji-çevre-ekonomi ilişkisi ve jeopolitik meselelerin merkezinde kalmaya devam edecektir” ifadelerini kullandı.
Göktepe, IEA Başkanı Fatih Birol’un 26 Aralık 2025’te, İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi tarafından düzenlenen bir konferansta, yapay zeka veri merkezleri ve elektrikli araçlar ile klima kullanımındaki artışın elektrik talebini ciddi anlamda artıracağına dikkat çektiğini hatırlattı.
IEA’nın mevcut ve belirlenmiş politikalar ile ilgili senaryolarının nükleer enerjide sürdürülebilir bir büyüme göstereceğine işaret ettiğini belirten Göktepe, mevcut politikaların nükleer kapasitenin 2035 yılına kadar yaklaşık üçte bir oranında artmasını ve uzun vadede %80’in üzerinde bir büyüme beklediklerini ifade etti.
“STEPS senaryosunda yenilenebilir enerji büyümesine rağmen nükleer üretim devam edecektir. IEA, nükleer elektrik üretiminin 2035 yılına kadar yaklaşık %40 artacağını ve toplam elektrik üretimindeki payının %9 seviyesinde kalacağını öngörüyor” diyen Göktepe, nükleer enerjinin enerji dönüşümünde destekleyici bir kaynak olduğunu vurguladı.
Göktepe, Akkuyu NGS’de ilk ünitenin açılması ve 2026 yılında Türkiye’de COP31 etkinliğinin düzenlenmesinin, nükleer AR-GE çalışmalarını hızlandırarak önemli fırsatlar sunacağını belirtti. Ayrıca, nükleer enerjinin büyümesinin yalnızca büyük santrallerle sınırlı kalmayacağı ve Küçük Modüler Reaktörlerin (SMR), enerji sistemlerinde artan esneklik ihtiyacıyla önem kazanacağını ifade etti.
Göktepe, “SMR’ler, daha kısa inşaat süreleri ve şebeke ihtiyacına uyarlanabilen tasarımları ile öne çıkıyor. Bu teknolojiler, sanayi bölgeleri ve uzaktaki yerleşimler için yeni çözümler sunuyor” diye ekledi. Aynı zamanda, Rusya’nın küresel nükleer kapasitedeki merkezi rolü ve teknolojik deneyiminin bu alandaki önemine dikkat çekti. Göktepe, nükleer enerjinin yaygınlaştırılması için finans ve insan kaynakları yatırımlarının artırılmasının gerekliliğini de vurguladı.
