Kayseri’nin Hacılar ilçesinde yer alan Erciyes Dağı eteklerinde, yaklaşık 500 yıl önce su ihtiyacını karşılamak için inşa edilen 1200 kuyudan 300’ü, günümüzde yaz aylarında serinlemek amacıyla kullanılmaktadır. 7 metreye kadar derinliği olan bu kuyular, kış döneminde büyük miktarda kar ile doldurulmaktadır. Kentte hafta sonunda meydana gelen yağışlar sonrasında, bu kuyular karla doldurulmak üzere yeniden hazırlanıyor. Yöre halkı ise bu tarihi kuyuların bakım ve temizlik işlemlerini yaparak, kar doldurma çalışmalarına devam ediyor.
Hacılar ilçesindeki tarihi kuyular, geçmişte su ihtiyacını karşılamak için yapılan 1200 kuyudan sadece 300’ünün yaz aylarında serinlik sağlamak amacıyla kullanılması günümüzde yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Derinliği 7 metreye ulaşan ve kışın içerisi tonlarca karla dolan bu kuyulara, yöre sakinleri, dağın eteklerindeki kayalık alanlardan temizlik sürecinden geçen karları çuvalarla getirerek yerleştiriyorlar. Genellikle kar kütleleriyle doldurulan kuyuların kapakları, yaz mevsimine kadar kapalı kalıyor. Yaz aylarında açılmasının ardından, içindeki kar kısmen eridiğinde elde edilen su, kovalarla çıkartılarak tüketiliyor. Çıkarılan kar ise, üzerine yoğurt, pekmez, ceviz ve fındık eklenerek çeşitli şekillerde tüketiliyor. İlçe sakinleri, yaz aylarında 35 dereceyi bulan sıcaklarda bu kuyulardaki kar ve buz gibi suyla serinleme imkanı buluyor.
Son olarak, kentteki yağışların ardından Hacılar ilçesinin yüksek kesimlerinde kar kalınlığının 10 santimetreyi bulmasıyla birlikte, kuyuların karla doldurulmak üzere hazırlanması sürüyor. Yöre halkı, bu tarihi kuyuların bakım ve temizlik işlemlerini gerçekleştirerek kar doldurma hazırlıklarına devam etmekte.
‘TAMİRLERİ YAPIYORUZ’
Kar kuyusu işlemlerine dair bilgi veren bölge sakini Mahmut Gengeç, “Kuyuları temizledik ve kar doldurmaya hazır hale getirdik. Tamir ve bakım süreçlerini tamamladık. Suyun sızdığı yerleri onardık ve içini temizledik. Doğa bize kar verdi; şimdi kar doldurmaya başlayacağız. Öncelikle kuyu içini süpürüyoruz, ardından suyu boşaltıyoruz ve temizliğini yapıyoruz. Daha sonra tekrar yıkayıp kar doldurmaya hazır hale getiriyoruz. Eğer kuyuda çatlak varsa, onları da kontrol edip tamir ediyoruz” açıklamalarında bulundu.
‘GELENEK AZALDI AMA SÜRDÜRÜYORUZ’
Kar kuyularında işçi bulmanın zor olduğunu belirten Gengeç, “Kar kuyusu doldurma geleneğimin 400 yıldır sürdüğüne dair sözler var, ancak belki de 500-600 yıla kadar uzandığı düşünülüyor. Bu gelenek ve kültür, belirli bir süre boyunca azalmasına rağmen devam ediyor. Geçen günlerde Malatya’dan duyduğumuz bir hasta için Erciyes’e gidip kar getirdik. Kuyularımız boşalmıştı, ama umarım gönderdiğimiz kar hastaya iyi gelir. Bu yıl daha fazla kar koyarak daha fazla faydamız olmasını umuyoruz” şeklinde konuştu.
‘BURADAKİ KAR, DAHA TEMİZDİR’
Kar kuyularının hijyenik olup olmadığı konusundaki eleştirilere de yanıt veren Gengeç, “Kar bu yıl erken yağmaya başladı. Eğer böyle devam ederse kuyularımızı doldururuz. Eğer olmazsa Erciyes’ten kar alacağız. Birbirimize bağımlıyız. Kar kuyularımızı temizleyerek kullanıyoruz. Bazı insanlar bunların hijyenik olmadığını söylüyor. Ancak bu, doğru değil. Buradaki kar, dışarıda satılan sudan daha temizdir. Kar, Cenabıallah tarafından verildiği sürece bu kuyuları doldurmayı sürdürmeyi planlıyoruz; ancak bizden sonra gelecek nesillerin bunu yapıp yapmayacakları ise onların tercihi” dedi.
