İSTANBUL, – Türkiye’deki organ sağlığını ciddi şekilde tehdit eden obezite, diyabet ve hipertansiyon hakkında açıklamalarda bulunan Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, “Bu hastalıkların etkisiyle meydana gelen metabolik sorunlar, böbrek ve karaciğerlerde çürümesine yol açmakta ve nakil listelerinin hızla uzamasına neden olmaktadır. Sadece yaşlı bireyler değil, genç nesiller de bu rahatsızlıklar sebebiyle organ kaybı yaşamaktadır. Bu durum, organ nakli talebini önemli ölçüde artırmaktadır. Dolayısıyla organ bağışı oldukça kritik bir önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Yaprak, Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nden yaptığı açıklamada, Türkiye’de organ nakli konusunda yaşanan gelişmeleri, son zamanlarda ünlü sanatçı Ufuk Özkan’ın karaciğer yetmezliği durumu ile yeniden hatırlatıldığını belirtti. “Organ yetmezliği, eskiden yalnızca yaşlı kişiler ya da doğuştan gelen hastalıklarla ilişkilendirilirken, günümüzde obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi metabolik hastalıkların yaygınlığı nedeniyle bu durum değişmiş durumda” şeklinde konuştu.
Organ bağışı konusunda halkın bilgilendirilmesi gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Yaprak, “2025 yılına kadar çıkarılan yeni düzenlemelerle organ bağışı işlemleri daha da kolaylaştırıldı. Eskiden bağış süreci için iki tanık gerekmekteydi, fakat artık e-Nabız üzerinden de organ bağışında bulunmak mümkün. Ancak bu organların alınacağı anlamına gelmez; organlar sadece beyin ölümü gerçekleştiği takdirde ve aile onayıyla alınabilmektedir” dedi.
Kadavradan organ bağışındaki süreç ile ilgili yanlış bilgilere de değinen Yaprak, “Beyin ölümü kalp krizi, intrakraniyal basıncı artıran hastalıklar ya da oksijensiz kalma gibi sebeplerle meydana gelebilir. Beyin ölümü gerçekleştiğinde kişi yoğun bakımda yaşam destek cihazlarına bağlı kalır; bu sırada organlar kanlanmaya ve işlevine devam etmektedir. Bağış süreci, ailenin onayı ile gerçekleştirilmektedir ve bu, cenazeden organ alınması anlamına gelmemektedir. Metabolik sendrom denilen obezite, diyabet, hipertansiyon ve karaciğer yağlanması gibi hastalıklar organların daha erken yaşlarda yıpranmasına sebep olmakta ve organ nakli ihtiyacını artırmaktadır. Organ bağışı, hayat kurtarıcı bir öneme sahiptir” şeklinde belirtti.
Organ nakli süreçleri hakkında bilgi paylaşan Prof. Dr. Yaprak, “Kalp ve akciğer nakilleri yalnızca beyin ölümü gerçekleşmiş bireylerden yapılabilmektedir. Öte yandan, böbrek ve karaciğer nakilleri canlı vericilerden de gerçekleştirilebilmektedir. Çünkü karaciğer kendini yenileyebilen bir organ ve iki böbreğimiz olduğu için biriyle yaşam devam edilebilmektedir. Bebeklikten 75 yaşına kadar organ nakli yapılması mümkün. Bebeklerde sıklıkla doğuştan safra yolu hastalıkları, çocuklarda metabolik rahatsızlıklar, yetişkinlerde ise Hepatit B, Hepatit C, karaciğer yağlanması, otoimmün hastalıklar ve bazı kanser türleri nakil ihtiyacını doğurmaktadır” biçiminde konuştu.
Prof. Dr. Yaprak, Türkiye’de organ bağış oranlarının henüz ihtiyaçların oldukça gerisinde olduğunu vurguladı. Artan kronik hastalıklar nedeniyle her yıl daha fazla kişinin organ nakline ihtiyaç duyduğunu söyleyerek, organ bağışının insan hayatını kurtarabilecek en kıymetli miraslardan biri olduğunu dile getirdi.
